Δευτέρα, 22 Οκτωβρίου 2012

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

Από τη Μαρία Σπαθή
Ψυχολόγος-Μεταφράστρια

H δύναμη των χρωμάτων και η επιρροή τους στον άνθρωπο είναι γνωστή και αδιαμφισβήτητη. Οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούν το χρώμα για να εκφράσουν συναίσθημα ενώ είναι πλέον διαδεδομένη η χρήση διαφορετικών χρωμάτων ανάλογα με το επιθυμητό αποτέλεσμα για εμπορικούς σκοπούς (π.χ. στην διαφήμιση).


Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν χρώματα. Τα χρώματα είναι απλά κύματα φωτός με διαφορετικά μήκη τα οποία αντανακλώνται στις επιφάνειες των αντικειμένων. Συνεπώς η αντίληψη των χρωμάτων είναι μία καθαρά υποκειμενική εμπειρία. Παρ’όλα αυτά, υπάρχουν κάποιες κοινά αποδεκτές ερμηνείες και ψυχολογικές αντιδράσεις σε κάποια χρώματα, οι οποίες φαίνεται να έχουν βαθιές ρίζες στην πλειοψηφία του πληθυσμού. Σε γενικές γραμμές το κόκκινο χρώμα συνδέεται με έντονα συναισθήματα, το πράσινο θεωρείται το χρώμα της χαλάρωσης, το λευκό συνδέεται με την αθωότητα και την αγνότητα ενώ το μαύρο με το σκοτάδι και τον αρνητισμό.

Ο Carl Jung υποστήριξε την ύπαρξη, στα βάθη του ανθρώπινου ψυχισμού, ενός συλλογικού ασυνειδήτου που περιέχει τα “αρχέτυπα”, πρωτότυπα σχέδια, μνήμες αρχαίων εμπειριών οι οποίες είναι κοινές για ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Σε αυτήν την ψυχολογική και βιολογική κληρονομιά μας συμπεριλαμβάνονται και τα χρώματα, εξηγώντας έτσι για παράδειγμα γιατί παγκοσμίως το κόκκινο θεωρείται ζεστό ενώ το μπλε ψυχρό χρώμα.
Πέρα από ορισμένες βασικές παραμέτρους όμως, η αντίληψη των χρωμάτων είναι καθαρά προσωπική υπόθεση και οι προτιμήσεις ποικίλουν. Ο ίδιος ο Jung συνέδεσε τους δύο τύπους προσωπικότητας, τον εξωστρεφή και τον εσωστρεφή, με τις χρωματικές προτιμήσεις. Υποστήριξε ότι ένας εξωστρεφής χαρακτήρας τείνει να προτιμά πιο έντονα ερεθίσματα και άρα απολαμβάνει πληθώρα χρωμάτων στο περιβάλλον του ενώ αντίθετα, ο εσωστρεφής προτιμά λιγότερο έντονες αποχρώσεις.

Τα εξατομικευμένα χαρακτηριστικά δεν είναι τα μόνα που επηρεάζουν την αντίληψη των χρωμάτων. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι επικρατούσες κοινωνικές και πολιτιστικές τάσεις με αποτέλεσμα τα χρώματα να προσλαμβάνουν διαφορετικά νοήματα ανάλογα με τον χρόνο, τον τόπο και τον διαφορετικό πολιτισμό. Τα πολιτισμικά έθιμα, η θρησκεία, το γεωγραφικό και ιστορικό υπόβαθρο της κάθε κοινωνίας διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό την σημασία που αποδίδεται σε κάθε χρώμα. Έτσι για παράδειγμα, ενώ στον δυτικό κόσμο το μαύρο χρώμα είναι συνδυασμένο με τον θρήνο και συνηθίζεται στις νεκρώσιμες τελετές, στην Κίνα σε αντίστοιχες περιστάσεις το χρώμα που επικρατεί είναι το λευκό.

Εκτός από τον συμβολισμό των χρωμάτων και τον τρόπο που ο καθένας τα αντιλαμβάνεται, η ύπαρξή τους και μόνο επηρεάζει την διάθεσή μας. Πολυάριθμές μελέτες έχουν επικεντρωθεί ιδιαίτερα στην επίδραση του κόκκινου χρώματος στον ανθρώπινο οργανισμό και έχει επικρατήσει η άποψη ότι το κόκκινο χρώμα αυξάνει την εγκεφαλική δραστηριότητα (Wolfson 2000).

Η ευεργετική επίδραση των χρωμάτων στον ψυχισμό του ανθρώπου έχει χρησιμοποιηθεί διαχρονικά. Για παράδειγμα, έρευνες καταδεικνύουν ότι το πράσινο χρώμα λειτουργεί καταπραϋντικά με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται σε χώρους εργασίας για την μείωση των επιπέδων άγχους και στρες των εργαζομένων. Τα χρώματα χρησιμοποιούνται θεραπευτικά για την εξισορρόπηση της ενέργειας σε βιολογικό, συναισθηματικό, ψυχικό ή διανοητικό επίπεδο. Στην χρωματοθεραπεία , το κάθε χρώμα συνδέεται με ένα “chakra” ή κέντρο ενέργειας, κάποια συγκεκριμένα ζωτικά όργανα και λειτουργίες. Σύμφωνα με την τεχνική αυτή, τα χρώματα έχουν την ιδιότητα να θεραπεύουν τυχόν ανισορροπίες στα αντίστοιχα κέντρα ενέργειας και έτσι να επαναφέρουν την καλή λειτουργία του οργανισμού.

Οι εφαρμογές της επίδρασης των χρωμάτων στον ανθρώπινο ψυχισμό δεν είναι πάντοτε θετικές. Το λευκό χρώμα έχει χρησιμοποιηθεί ως μέθοδος βασανισμού, με τους έγκλειστους να υποχρεώνονται να ζουν σε τελείως λευκά κελιά, χωρίς παράθυρα, με συνεχές τεχνητό λευκό φως και χωρίς να έρχονται σε επαφή με οποιοδήποτε άλλο χρώμα. Άτομα τα οποία υπέστησαν τέτοιου είδους μεταχείριση αναφέρουν αδυναμία ύπνου, αίσθηση απώλειας ταυτότητας και αδυναμίας λογικής σκέψης.

Είναι λοιπόν σαφές ότι η επίδραση των χρωμάτων στην ζωή μας είναι ποικιλόμορφη και εκτείνεται σε διάφορα επίπεδα της συνειδητότητάς μας.

Βιβλιογραφία
Wolfson, S. & Case, G. (2000). The effects of sound and colour on responses to a computer game.
Jung, C. J. (1959). Archetypes and the collective unconscious.
Jung, C. J. (1978). Man and his Symbols.
McLeod, J. (2007). Colours of the Soul: Transform your life through colour therapy.
Zelanski, P. & Fisher, M. P. (2010). Color.

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ – ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

από Ελίνα Θεολόγου & Βαρβάρα Κοντοσάκου
στον Γεώργιο Μαρή Γεωπόνο, κάτοικο Νομού Λασιθίου

- Ποια είναι οι μορφή της γεωργίας σήμερα στην Χώρα μας;
          Αρχικά θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η γεωργική παραγωγή στη χώρα μας διαχωρίζεται σε:
          • Συμβατική
          • Βιολογική ή οργανική και
          • Ολοκληρωμένη διαχείριση παραγωγής (ΟΔΠ)
Η ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ είναι η μέχρι σήμερα ευρύτατα ασκούμενη γεωργική πρακτική, με ανεξέλεγκτη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, με συνέπειες την ρύπανση του περιβάλλοντος αλλά κυρίως την εμφάνιση χρόνιων σοβαρών ασθενειών στον άνθρωπο (καρκίνος, αλλεργίες, δερματικές παθήσεις, βλάβες νευρικού συστήματος, κ.α.)
Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ είναι ένας εναλλακτικός τρόπος γεωργίας όπου χρησιμοποιούνται βιολογικές μέθοδοι καλλιέργειας, δηλαδή μέθοδοι χωρίς την χρήση χημικών λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, χημικών ζιζανιοκτόνων ή κάθε είδους συνθετικών ορμονών.
Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ που συνδυάζει τα μέσα παραγωγής της βιολογικής γεωργίας, με τα ασφαλέστερα των φυτοπροστατευτικών προϊόντων τα οποία στο εξής θα επιτρέπονται. Χρησιμοποιεί μεθόδους καλλιέργειας και άλλα μέσα που έχουν σαν γνώμονα την ελάχιστη δυνατή χρήση τοξικών ουσιών, σε επιστημονική βάση. Είναι μέθοδος ευρέως αποδεκτή, φιλική προς το περιβάλλον και αειφορική.

-Σε τι υπερτερεί η βιολογική γεωργία έναντι των άλλων μορφών γεωργίας ;

       Η βιολογική γεωργία είναι μια μέθοδος παραγωγής τροφίμων η οποία σέβεται:

Τη Φύση
Οι καλλιεργητικές πρακτικές που εφαρμόζονται στη βιολογική γεωργία αποσκοπούν, εκτός της προστασία του καταναλωτή και του παραγωγού, στην προστασία του ίδιου του αγροοικοσύστηματος. Η άγρια ζωή (χλωρίδα και πανίδα) αποτελεί πρωταρχικό στοιχείο και απαραίτητο «συστατικό» της βιολογικής γεωργίας. Για το λόγο αυτό, η απαγόρευση χρήσης συνθετικών φυτοφαρμάκων και ανόργανων λιπασμάτων, ως στόχο έχουν την προστασία του αγροοικοσύστηματος και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
 Τον υδροφόρο ορίζοντα
Η απορροή των ρυπογόνων χημικών φυτοφαρμάκων και η έκπλυση, κυρίως των ανόργανων νιτρικών λιπασμάτων, που χρησιμοποιούνται αλόγιστα στη συμβατική καλλιέργεια, ως αποτέλεσμα έχουν τη ρύπανση και τη σημαντική επιβάρυνση του υδροφόρου ορίζοντα. Αντιθέτως, στη βιολογική γεωργία η απαγόρευση χρήσης ανόργανων λιπασμάτων και συνθετικών φυτοφαρμάκων, έχει ως αποτέλεσμα την ελάχιστη επιβάρυνση του υδροφόρου ορίζοντα.
 Το έδαφος
Η μονοκαλλιέργεια η οποία ως γνωστό εξαντλεί τα εδάφη, δεν εφαρμόζεται στην βιολογική καλλιέργεια. Αντιθέτως, στη βιολογική γεωργία είναι απαραίτητη η εφαρμογή κατάλληλου προγράμματος αμειψισποράς, το οποίο, σε συνδυασμό με την χλωρή λίπανση του εδάφους και τη χρήση οργανικών ουσιών, αποσκοπεί στη διατήρηση και την αύξηση της γονιμότητας και της βιολογικής δραστηριότητας του εδάφους.
 Τα εκτρεφόμενα ζώα
Ο Γκάντι είχε αναφέρει κάποτε «Το μεγαλείο της ανθρωπότητας και η πρόοδος της ηθικής μπορούν να κριθούν από τον τρόπο που κάθε κοινωνία μεταχειρίζεται τα ζώα της».
Η βιολογική κτηνοτροφία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο διαβίωσης και γενικότερα στην ευζωία των ζώων. Για τον λόγο αυτό, στη νομοθεσία που διέπει την βιολογική εκτροφή των ζώων, προβλέπονται αυστηροί κανόνες σχετικά με τις συνθήκες σταβλισμού, την απαίτηση πρόσβασης των ζώων σε υπαιθρίους χώρους άσκησης και βοσκοτόπους, στις συνθήκες υγιεινής των ζωών καθώς και στον τρόπο μεταφοράς και σφαγής τους.
 Την υγεία των παραγωγών
Που αποφεύγουν την επαφή με τα επικίνδυνα χημικά - συνθετικά παρασιτοκτόνα, τα οποία, αποδεδειγμένα, ευθύνονται σε σημαντικό βαθμό για την εμφάνιση διαφόρων μορφών καρκίνου.
 Την ελληνική ύπαιθρο
Καθώς αποτελεί αποτελεσματικό τρόπο βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων πολλών Ελλήνων παραγωγών, δίνοντάς τους την ευκαιρία πρόσβασης σε νέες αγορές.

-Τι ακριβώς είναι η βιολογική γεωργία;

       Η βιολογική γεωργία είναι η ήπια μέθοδος παραγωγής τροφίμων όπου για την καλλιέργεια των φυτών απαγορεύεται η χρήση συνθετικών-χημικών λιπασμάτων και εντομοκτόνων, ορμονών κ.τ.λ., ενώ χρησιμοποιούνται υλικά που απαντώνται στη φύση, όπως ορυκτά, φυτικά υπολείμματα και κοπριά. Η βιολογική μέθοδος παραγωγής λαμβάνει μέριμνα για τη διατήρηση και αύξηση της γονιμότητας του εδάφους υιοθετώντας μια σειρά τεχνικών, όπως κατάλληλο πρόγραμμα αμειψισποράς (εναλλαγή καλλιεργειών), αγρανάπαυση (ή ακαλλιέργεια), χλωρή λίπανση, εφαρμογή ζωικής κοπριάς ή άλλων οργανικών υλών.

-Με ποιο τρόπο γίνεται η αντιμετώπιση των παθογόνων στη βιολογική γεωργία;
          Η καταπολέμηση των εχθρών και ασθενειών των καλλιεργειών βασίζεται αφενός μεν στη λήψη προληπτικών μέτρων (καλλιέργεια κατάλληλης ποικιλίας, αμειψισπορά, λήψη μέτρων για διατήρηση ή/και ενίσχυσης της δράσης φυσικών εχθρών, κατάλληλες καλλιεργητικές τεχνικές κτλ), αφετέρου δε, στην εφαρμογή κατάλληλων - μη χημικών- φυτοπροστατευτικών προϊόντων που επιτρέπονται από τη νομοθεσία η οποία διέπει την παραγωγή των βιολογικών προϊόντων, όπως για παράδειγμα χαλκός, σκευάσματα θείου, φυσικά εντομοκτόνα, χρήση μικροοργανισμών ή ουσιών που παράγονται από μικροοργανισμούς κτλ. Ο έλεγχος των ζιζανίων γίνεται μέσω της κατεργασίας τους εδάφους, της εφαρμογής κατάλληλου προγράμματος αμειψισποράς, τη χρήση καταστροφέα ή τη χρήση φλόγας. Δεν επιτρέπεται η χρήση ζιζανιοκτόνων.
ΕΠΟΜΕΝΩΣ τα βιολογικά προϊόντα που για την παραγωγή τους δεν έχουν χρησιμοποιηθεί χημικά λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ή ορμόνες, προκειμένου να αποκτήσουν μεγαλύτερο μέγεθος, έντονο χρώμα και ωρίμανση μπορούν να αναγνωριστούν από τις ενδείξεις που φέρουν στη σήμανσή τους (ετικέτα) και το Πιστοποιητικό Προϊόντος που τα συνοδεύει.

-Σε τι υπερτερούν τα βιολογικά προϊόντα έναντι των άλλων συμβατικών προϊόντων;
       Τα προϊόντα αυτά είναι ανταγωνιστικά και πωλούνται συχνά σε υψηλότερες τιμές από τα συμβατικά και αυτό μπορεί να οφείλεται:
 • στο υψηλότερο κόστος παραγωγής ( π.χ. οργανικά λιπάσματα, μηχανικός τρόπος καταπολέμησης ζιζανίων),
• στις μειωμένες αποδόσεις των καλλιεργειών λόγω της εκτατικής φύσης τους,
• στη μικρή προσφορά που δεν καλύπτει επαρκώς την ολοένα αυξανόμενη ζήτηση σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων (π.χ. νωπά κηπευτικά)
• στην επιβάρυνση του κόστους ελέγχου και πιστοποίησης των προϊόντων.

-Από που μπορεί να προμηθευτεί κάποιος βιολογικά προϊόντα;
         Η πρόσβαση του καταναλωτή σε βιολογικά προϊόντα, είναι πλέον απλή. Βιολογικά προϊόντα μπορούν να βρεθούν σε:
• Λαϊκές Αγορές βιολογικών προϊόντων.
• Σούπερ-Μάρκετ και καταστήματα λιανικής πώλησης βιολογικών προϊόντων
• Σούπερ-Μάρκετ συμβατικών προϊόντων με «γωνιές βιολογικών»
• Καταστήματα λιανικής πώλησης συμβατικών προϊόντων με «γωνιές βιολογικών»
• Άλλες επιχειρήσεις, όπως, ζαχαροπλαστεία, καφετέριες, duty-free κ.τ.λ.

Μαρής Γεώργιος
Γεωπόνος ΤΕ, MSc “Γεωργία & Περιβάλλον” Πανεπιστήμιο Αιγαίου






ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ ΣΗΤΕΙΑΣ

09-04-2012…Το Κοινωνικό Παντοπωλείο άνοιξε τις πόρτες του στη Σητεία!!!


Συνέντευξη από τη Μαρία Λάζου

Ερωτ. - Πως ξεκίνησε, από που ορμώμενοι και τι φιλοσοφία έχει;
          
            Ξεκίνησε με πρωτοβουλία του κου Στέλιου Σπυριδάκη και γρήγορα αυτή την ιδέα την αγκάλιασαν πολλοί Σητειακοί. Όπως μας είπε και ο ίδιος δεν άντεχε να βλέπει συνανθρώπους μας να βασανίζονται μη έχοντας τα άκρως απαραίτητα για την διαβίωση τους. Έτσι άρχισε να γίνετε πραγματικότητα το Κοινωνικό Παντοπωλείο. Η φιλοσοφία του είναι να απαλύνει τον ανθρώπινο πόνο και να βοηθήσει συνανθρώπους μας που μαστίζονται από διάφορα προβλήματα.

Ερωτ. – Ανήκει κάπου αυτός ο οργανισμός;

              Φυσικά και όχι είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός.

Ερωτ. – Ποιες είναι οι δραστηριότητες σας; Σε ποιους τομείς αναπτύσσεστε και που δραστηριοποιήστε;

               Οι τομείς που δραστηριοποιούμαστε είναι οι εξής:
α) Συλλογή σε προμήθειες πρώτης ανάγκης όπως είναι τα τρόφιμα, αυτό γίνετε με την βοήθεια των συνανθρώπων μας. Υπάρχουν στα super-market της περιοχής μας ειδικά διαμορφωμένοι χώροι όπου εκεί όποιος θέλει αφήνει ένα προϊόν, ότι νομίζει ο καθένας. Ακόμα και τα ίδια καταστήματα συμβάλλουν σε αυτό το έργο
β) Συλλογή σε διάφορα ενδύματα και υποδήματα,
γ) Έχει καθιερωθεί μία μέρα για να γίνεται ενημέρωση στα σχολεία για το Κοινωνικό Παντοπωλείο
δ) Βοηθάμε συνανθρώπους μας που έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας ή χρήζουν άμεσης χειρουργικής επέμβασης και αδυνατούν λόγω χρημάτων να ανταποκριθούν οργανώνοντας διάφορες εκδηλώσεις και τα χρήματα διατίθενται σε αυτούς τους ανθρώπους.

Ερωτ. – Ποιοι είναι οι στόχοι του Κοινωνικού Παντοπωλείου ;

          Οι στόχοι είναι πολλοί και όλοι προσπαθούν να τους υλοποιήσουν. Κάποιοι από αυτούς είναι:
α)Εθελοντική συνεργασία με διάφορες ειδικότητες γιατρών για να βοηθάνε συνανθρώπους μας που αδυνατούν ακόμα και για το αυτονόητο που είναι η υγεία τους.
β) Συνεργασία με διάφορα φροντιστήρια για δωρεάν μαθήματα
γ) Κουπόνια που θα χορηγούνται και θα μπορούνε αυτοί οι άνθρωποι να πηγαίνουν σε κάποια μαγαζιά, που θα δεχτούν να συνεργαστούν με το Κοινωνικό Παντοπωλείο , για να αγοράσουν κάποια είδη με έκπτωση.
δ) Καταγραφή σε διάφορα χωριά των συνανθρώπων μας που χρειάζονται βοήθεια.

Ερωτ. – Λειτουργείτε σαν σύνολο, σαν ομάδα ή λειτουργείται ο καθένας χωριστά;

            Πάντα λειτουργούμε σαν σύνολο και πάντα ομαδικά. Σε αυτή την ομάδα δεν έχουμε αξιώματα, είμαστε όλοι ίσοι και υπάρχει σεβασμός. Νομίζω ότι είμαστε παράδειγμα δημοκρατικότητας.

Ερωτ. – Μπορεί εύκολα και κάποιοι άλλοι να συμμετέχουν στην ομάδα σας;

           Βέβαια και μπορούν, η ομάδα είναι ανοιχτή και όλοι είναι ευπρόσδεκτοι αρκεί να είναι συνειδητοποιημένοι για το κοινωνικό έργο που θα προσφέρουν. Θέλουμε ανθρώπους που να νοιάζονται πραγματικά και δεν θα προσπαθήσουν μέσα από την ομάδα να βγάλουν προς τα έξω δικιά τους προσωπική δράση, για να ικανοποιήσουν το ΕΓΩ τους.

Ερωτ. – Πως θα μπορούσε κάποιος να έρθει σε επαφή μαζί σας;

           Τα γραφεία μας βρίσκονται στην οδό 4ης Σεπτεμβρίου 26 και όλοι μπορούν να έρχονται Δευτέρα – Τετάρτη – Πέμπτη από τις 7:00μμ – 9:00μμ ή να έρθουν σε επαφή με τον κο Σπυριδάκη Στέλιο στο τηλ. 6979725711 FREE 6979725711 και την κα Παρηγιουδάκη Πόπη στα τηλ. 6973984604 6973984604 ή 6932900360 & 6932900360 .

Ιπποκράτης περί Διατροφής

Τον 4ο π.Χ. αιώνα ο Ιπποκράτης δίδασκε μέσα από τον πασίγνωστο αφορισμό του ότι: «Φάρμακό σας ας γίνει η τροφή σας και η τροφή σας ας γίνει φάρμακό σας». Μετά από χίλια επτακόσια περίπου χρόνια σιγής αρκετοί σύγχρονοι επιστημονικοί φορείς του πλανήτη μας, ύστερα από σχετικές μελέτες και πειραματισμούς αναγνώρισαν πρόσφατα, ότι ο Κώος ιατροφιλόσοφος είχε δίκιο. Στο «Περί Διαίτης» έργο του (παρ. 2) ο Ιπποκράτης αναφέρει: «Θεωρώ ότι όποιος πρόκειται να συγγράψει ορθά για την ανθρώπινη διατροφή, πρέπει πρωτίστως να γνωρίζει και να διακρίνει την ανθρώπινη φύση γενικά, να γνωρίζει τα στοιχεία από τα οποία ο άνθρωπος συνετέθη εξ αρχής και να διακρίνει από ποια μέρη ελέγχεται. Αν αγνοεί την αρχική σύνθεση της ζωής, δεν θα καταφέρει να κατανοήσει τι προκαλούν εκείνα τα συστατικά της και αν δεν γνωρίζει ποια κατάσταση επικρατεί στο σώμα, δεν θα κατορθώσει να συστήσει ωφέλιμη διατροφή για τον άνθρωπο. Εκτός όμως από αυτά ο συγγραφέας πρέπει να γνωρίζει και τον ρόλο που παίζουν όλες οι τροφές και τα ποτά που συνθέτουν την διατροφή μας, ποια δύναμη έχει το καθένα από τη φύση, την ανάγκη και την ανθρώπινη επεξεργασία. Πρέπει να γνωρίζει κανείς πώς μπορεί να μειώσει την δύναμη που έχει δώσει η φύση στις ισχυρές ουσίες και πώς με την επεξεργασία να προσθέτει δύναμη στις ανίσχυρες, ανάλογα πάντοτε με την περίσταση». Εδώ βρίσκονται και οι βασικές αρχές και νόμοι της σύγχρονης Ολιστικής Διαιτολογίας, που βασίζονται αφενός μεν στους γενικούς κανόνες της υγιεινής διατροφής, αφετέρου δε στην προσωπική ιδιοσυγκρασία κάθε ανθρώπου ανάλογα με τις τάσεις, την κληρονομικότητα και την παθολογία του.


«Όλα όσα τρώει ή πίνει σήμερα ο άνθρωπος είναι φανερά απαλλαγμένα απ’ τους ακραίους και ισχυρούς χυμούς• για παράδειγμα ο άρτος σιταρένιος ή κρίθινος και τα παρόμοια δημητριακά. Οι τροφές αυτές, ακόμη κι αν τρώγονται σε αφθονία, δημιουργούν ελάχιστη διαταραχή και φθορά των δυνάμεων του σώματος, αντιθέτως δε συντελούν στη δύναμη, την ανάπτυξη και τη θρέψη, επειδή είναι τροφές σωστά συνδυασμένες και δεν περιέχουν τίποτε ακραίο και ισχυρό, παρά αποτελούν απλό, ολοκληρωμένο κι εύπεπτο σύνολο για τον άνθρωπο» («Περί Αρχαίης Ιητρικής» παρ. 14).
Ο ένζυμος άρτος (ψωμί με προζύμι) ήταν γνωστός στους αρχαίους Έλληνες τουλάχιστον από τις αρχές της 5ης π.Χ. χιλιετίας και εθεωρείτο μαζί με τους άλλους καρπούς ιερό δώρο της θεάς Δήμητρας προς τους ανθρώπους. Κατά τη Μινωική, τη Μυκηναϊκή και την Κλασική περίοδο τα δημητριακά αποτέλεσαν τη βάση διατροφής των Πελασγών ολόκληρης της Μεσογείου.
Η καλλιέργεια των δημητριακών με τον μύθο της ελεύσεως της θεάς Δήμητρας στην Ελευσίνα και του μυθικού βασιλιά Νεοπτόλεμου, που διέδωσε την τέχνη της καλλιέργειας σε όλο τον πλανήτη, χάνεται ακόμη βαθύτερα στο χρόνο και στις απαρχές του μεγάλου παγκόσμιου πολιτισμού των Ολύμπιων θεών και δείχνει την αξία που έδιδαν οι άνθρωποι εκείνης της εποχής στα δημητριακά. Ήταν βάση διατροφής της Χρυσής Εποχής των ανθρώπων, όπως μας λέει ο Ησίοδος στο έργο του «Έργα και Ημέραι» και η βασική τροφή των Πυθαγορείων: «Για το γεύμα τους χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά άρτο και μέλι» (Ιάμβλιχος «Περί Πυθαγορικού Βίου» παρ. 97).

Η πανάρχαια λέξη σίτισις - σιτίζομαι, που σημαίνει τρώγω -τρέφομαι, βασίζεται στον σίτο. Τα λαγάνια ή μακαρόνια (λάγανον= λεπτό φύλλο ζυμαρικού: Λεξικό Σκαρλάτου Βυζαντίου) κατά την παλαιά ονομασία τους είναι ελληνική ανακάλυψη των Πελασγών της Μεγάλης Ελλάδος. Οι Ρωμαίοι μετά την κατάκτηση της Σικελίας (και οι Ιταλοί σήμερα) έκαναν τα λαγάνια - μακαρόνια εθνικό τους φαγητό.

Όσο πιο άσπρα και επεξεργασμένα είναι τα δημητριακά και το ψωμί που τρώμε, τόσο λιγότερη είναι η ζωοποιητική τους δύναμη και η θρεπτική τους αξία. Μάλιστα με τον χημικό τρόπο που σήμερα επεξεργάζονται και παράγονται από τις βιομηχανίες τροφίμων, αποτελούν κίνδυνο για την δημόσια υγεία. Τα λευκά άλευρα περιέχουν μόνο άμυλο, που προέρχεται από το κέντρο του σπόρου και είναι πολύ φτωχό σε ηλιακή ενέργεια και θρεπτικά συστατικά. Η αγνή διαδικασία της ολικής αλέσεως, της ζυμώσεως και του σωστού ψησίματος αποτελούν προσπάθειες του αρχαίου ανθρώπου να συνδυάσει το εύπεπτο με το νόστιμο και το υγιεινό.
Τα δημητριακά ολικής αλέσεως - πιτυρούχα, όπως είναι το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη, η βρώμη, το καλαμπόκι, ο αμάρανθος (ιερός καρπός των Τολτέκων, των Μάγιας και των Ίνκας), το ρύζι (που αποτέλεσε επί χιλιετίες την διατροφική βάση των πολιτισμών της Ανατολικής Ασίας) και τα παράγωγά τους (μούσλι, ψωμί, πίττες, ζυμαρικά, γλυκίσματα) πρέπει να αντικαταστήσουν τα επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία λευκά και χημικώς επεξεργασμένα δημητριακά και να αποτελέσουν ξανά την θεμελιακή τροφή του σύγχρονου ανθρώπου. Το κεχρί είναι ένα είδος δημητριακού πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ενώ οι πρωτεΐνες του περιέχουν όλα τα αμινοξέα. Ο Πυθαγόρας το πρότεινε ως την ιδανική τροφή: «θεωρούσε ότι το κεχρί ήταν το καταλληλότερο είδος για την τροφή» (Ιάμβλιχος «Περί Πυθαγορικού Βίου» παρ. 106).
Τα δημητριακά περιέχουν σύνθετους υδατάνθρακες και πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας (12%-14% τα δημητριακά, 16% το ρύζι και 18% το κεχρί), ελάχιστα αλλά ωφέλιμα λιπίδια και άφθονες φυτικές ίνες, ενώ είναι πλούσια σε βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Οι σύγχρονες πρωτεϊνικές δίαιτες τα έχουν εξοβελίσει από τα διαιτολόγια των ανθρώπων ως παχυντικά, ανεπαρκή και επικίνδυνα. Όμως τα αποτελέσματα των «διαιτολογίων της μόδας» είναι τραγικά, αφού έχουν δημιουργήσει τεράστια προβλήματα παχυσαρκίας και νοσηρότητας στον Δυτικό κυρίως κόσμο.
Τα όσπρια είναι άλλη μία σπουδαία αλλά παρεξηγημένη κατηγορία τροφών, που ξανακερδίζει το χαμένο έδαφος ανάμεσα στα σύγχρονα διαιτολόγια. Τα όσπρια (φακές, φάβα, φασόλια, ρεβίθια) είναι τροφές πλούσιες σε φυτικές πρωτεΐνες, σύνθετους υδατάνθρακες υψηλής ποιότητας, άφθονες φυτικές ίνες και λίγα ωφέλιμα λιπαρά. Περιέχουν πολλών ειδών βιταμίνες (ακόμη και Β12), τα ιχνοστοιχεία και πολλά μεταλλικά άλατα που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός. Από τα όσπρια λείπουν δύο βασικά αμινοξέα, για να απορροφηθεί ολοκληρωτικά η πρωτεΐνη τους από τον οργανισμό. Όμως αν συνδυαστούν στο γεύμα με κάποιο δημητριακό (ρύζι ολικής, καλαμπόκι, ψωμί ολικής), μετατρέπονται σε ένα σπουδαίο και ολοκληρωμένο γεύμα. Τα όσπρια κατατάσσονται στις θεραπευτικές τροφές, αφού η κατανάλωσή τους μειώνει τη χοληστερίνη στο αίμα και πιθανόν προστατεύει από τον καρκίνο, τις καρδιακές παθήσεις και το κυκλοφορικό, βοηθά στη μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και επιβραδύνει την γήρανση.
Οι ξηροί καρποί είναι η πιο παρεξηγημένη τροφή από όλες τις φυτικές τροφές. Όλοι σήμερα υποστηρίζουν ότι οι καρποί αυτοί παχαίνουν, γι’ αυτό δεν πρέπει να τους τρώμε. Κατ’ αυτό τον τρόπο απουσιάζουν από τα σύγχρονα διαιτολόγια. Οι πρόγονοί μας είχαν τους ξηρούς καρπούς ως βασική τους τροφή. Στην «Πολιτεία» ο Πλάτωνας θεωρεί τα καρύδια και τα αμύγδαλα ως βάση τροφής των πολιτών της ιδανικής πολιτείας. Οι ξηροί καρποί αποτελούσαν βασική τροφή των φιλοσόφων. Εκτός των σπουδαίων συστατικών τους (πρωτεΐνες-υδατάνθρακες υψηλής ποιότητος και όλες σχεδόν τις απαραίτητες βιταμίνες και μέταλλα) περιέχουν και τα λεγόμενα ωφέλιμα αντιγηραντικά λιπίδια Ω-3 και Ω-6.
Τα αμύγδαλα περιέχουν 50% περισσότερο ασβέστιο από όλα τα είδη γαλακτοκομικών προϊόντων και 200% περισσότερο σίδηρο από ό,τι τα κρεατικά. Είναι επίσης πλούσια σε ψευδάργυρο, σελήνιο και κάλλιο. Το αμυγδαλόγαλα είναι ένα πολύ θρεπτικό και εύπεπτο φυτικό γάλα, που περιέχει 50% περισσότερο ασβέστιο από τα ζωικά γάλατα με μεγαλύτερη απορρόφηση και καθόλου τοξίνες. Παρομοίως συμβαίνει και με τα καρύδια, φουντούκια, φιστίκια (κάσιους, βραζιλιάνικα, Αιγίνης, αφρικάνικα). Οι ξηροί καρποί πρέπει να τρώγονται ωμοί με φρούτα φρέσκα ή ξερά, με σαλάτα ή με δημητριακά (μούσλι) και όχι ψημένοι ή αλατισμένοι με συνοδεία αλκοολούχων ποτών ή μετά το γεύμα.
«Οι τροφές πρέπει να παρασκευάζονται με σουσάμι, με σπόρους και άλλους παρόμοιους καρπούς. Αν και αυτές οι τροφές είναι λιπαρές, δεν πειράζει, διότι μπορεί κανείς να χορτάσει τρώγοντας λίγο» («Περί Διαίτης Υγιεινής» παρ. 4). Οι σπόροι αλεσμένοι και μη (κολοκυθόσπορος, λιναρόσπορος, ηλιόσπορος, σουσάμι κ.ά.) είναι οι πιο ξεχασμένες τροφές του σύγχρονου διαιτολογίου μας. Όπως λέει κι ο Ιπποκράτης δεν παχαίνουν, διότι δεν μπορούμε να φάμε πολλούς. Περιέχουν σε άφθονες ποσότητες τα απαραίτητα για τον οργανισμό Ω-3 και Ω-6 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα και κάποιες ωφέλιμες ουσίες, που λέγονται λιγνίνες και που μπορούν ακόμη και να αναστείλουν διάφορες βαριές εκφυλιστικές αρρώστιες, όπως ο καρκίνος, τα εγκεφαλικά και οι καρδιοπάθειες. Είναι πλούσιοι σε βιταμίνες A, C, D, K, E, όλο το σύμπλεγμα των Β και την Β12, καθώς και όλα τα μεταλλικά στοιχεία. Είναι πλούσιοι σε πρωτεΐνες (30%-35%), χλωροφύλλη, άλφα και βήτα καροτίνη, βιοφλαβονοειδή, τρυπτοφάνη, ισοφλαβόνες, αλκαλοειδή και στερόλες.
Οι ουσίες αυτές είναι τόσο απαραίτητες στην ομαλή λειτουργία του οργανισμού, όσο και το νερό που πίνουμε. Ειδική μνεία πρέπει να κάνουμε στο ταχίνι ολικής αλέσεως και στο παστέλι, που αποτελούσαν από την αρχαιότητα τη βασική τροφή των Ελλήνων και Ρωμαίων πολεμιστών, των αθλητών και των ολυμπιονικών. Το ταχίνι ολικής με μέλι αλειμμένο σε ψωμί ολικής με λίγες σταφίδες και κανέλλα, αποτελούν ένα τέλειο και νόστιμο πρωινό γεύμα. Το παστέλι σε διάφορες τελετές (γάμους, ονοματοθεσίες) αποτελούσε το σύμβολο της γονιμότητας.
ΠΗΓΗ: Ιπποκράτης περί Διατροφής http://thesecretrealtruth.blogspot.com/2011/09/blog-post_382.html#ixzz28Lqo5mGw

Ευχαριστούμε........!!!!!!!





Διαιτητικές συμβουλές του Ιπποκράτη

Διαιτητικές συμβουλές του Ιπποκράτη

Πηγή: Έθνος

Τα παντοτινά μυστικά του Ιπποκράτη

Μπορεί να πέρασαν χιλιάδες χρόνια, αλλά τα συμπεράσματα του πατέρα της ιατρικής, όσον αφορά τη σχέση της σωστής διατροφής με την καλή υγεία, εξακολουθούν να είναι επίκαιρα και σήμερα.

Οι πρώτοι άνθρωποι ήταν αποκλειστικά φυτοφάγοι. Φύλλα, βλαστοί και καρποί αποτελούσαν την καθημερινή τους διατροφή. Με το πέρασμα των χρόνων, άρχισαν να καταναλώνουν κρέας, με την κατάσταση να έχει σήμερα ανατραπεί πλήρως. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι άρρηκτη. Ο Ιπποκράτης κατέγραψε με λεπτομέρεια τη σχέση της τροφής με την ασθένεια, τέσσερις αιώνες πριν από τη γέννηση του Χριστού. Εξι αιώνες αργότερα, ο Γαληνός προχώρησε σε παρόμοιες καταγραφές.

Στο θέμα αναφέρεται με λεπτομερή τρόπο ο επίκουρος καθηγητής Ογκολογίας και επί σειρά ετών διευθυντής στο νοσοκομείο «Αγιος Σάββας» κ. Γεράσιμος Ρηγάτος, στο βιβλίο με τίτλο «Η διατροφική παράδοση στην Ελλάδα».

Σύμφωνα με τον κ. Ρηγάτο, στα διάφορα έργα της ιπποκρατικής συλλογής, εκφράζονται οι γενικές αρχές της σχολής της Κω για τη διατροφή ως τρόπο διατήρησης της υγείας, αλλά και θεραπείας νοσημάτων. Μεταξύ των γενικών υποδείξεων περιλαμβάνεται η ακόριη τροφής, δηλαδή το να μην τρώει κάποιος μέχρι κορεσμού. Η υπερβολική λήψη τροφής έχει επιπτώσεις στην υγεία, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Περιορισμοί

Μία άλλη βασική αρχή, είναι η λήψη τροφής σύμφωνα με διάφορες μεταβλητές, όπως η ηλικία, η σωματική διάπλαση, το είδος της εργασίας και η εποχή του έτους. Ανάλογοι περιορισμοί ισχύουν, κατά τις ίδιες αντιλήψεις και όσον αφορά τη γυμναστική, η οποία πρέπει, επίσης, να ρυθμίζεται ανάλογα με τις πιο πάνω παραμέτρους.

Για το κρασί, δίνεται έμφαση στη λελογισμένη κατανάλωση και σε άλλες παραμέτρους (ανάμιξη με νερό και περιορισμοί τους θερινούς μήνες). Οι οδηγίες είναι πολύ αυστηρότερες και πιο εξειδικευμένες όταν πρόκειται για τη θεραπεία νοσημάτων.

Η δίαιτα ρυθμίζεται και πάλι με τα πιο πάνω κριτήρια, καθώς και άλλα, τα οποία αφορούν το είδος της νόσου, τη φάση στην οποία βρίσκεται (έναρξη, ακμή, λύση, ανάρρωση) και την ιδιοσυγκρασία του ασθενούς. Σε αυτές τις περιπτώσεις ?αναφέρει ο Ιπποκράτης… ακόμα και το ψωμί που τρώει ο ασθενής είναι ένα σοβαρό ζήτημα.

ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Οι τροφές που αποτελούν φάρμακο από την αρχαιότητα έως σήμερα

Ως φάρμακα εξετάζονταν από τον Ιπποκράτη τα διάφορα είδη τροφίμων. Ενδεικτικά αναφέρει ότι το κριθάρι έχει άλλες ιδιότητες αξεφλούδιστο και άλλες ξεφλουδισμένο, άλλες ως καβουρδισμένο ή κριθάλευρο και άλλες ως κρίθινο ψωμί: «Αν θέλεις να βράσεις αξεφλούδιστο κριθάρι, το αφέψημα είναι ισχυρό καθαρτικό. Οταν καβουρδιστεί, η υγρή και η καθαρτική ιδιότητα αναστέλλονται από τη φωτιά.

Το ακοσκίνιστο αλεύρι έχει μικρότερη θρεπτική αξία, είναι όμως πιο υπακτικό (καθαρτικό). Το κοσκινισμένο αλεύρι είναι πιο θρεπτικό, αλλά είναι λιγότερο υπακτικό. Το σιτάρι είναι πιο ισχυρό και πιο θρεπτικό από το κριθάρι, αλλά λιγότερο υπακτικό, τόσο αυτό όσο και ο χυλός του. Το πιτυρούχο ψωμί με κοσκινισμένο αλεύρι είναι πιο θρεπτικό, αλλά λιγότερο υπακτικό».

Το μελίκρητον (νερόμελο) είναι λιγότερο κατάλληλο για εκείνους στους οποίους επικρατεί η πικρή (κίτρινη) χολή και για εκείνους που εμφανίζουν διόγκωση των σπλάχνων. Μαλακώνει τους πνεύμονες, διευκολύνει την απόχρεμψη και περιορίζει τον βήχα. Εχει διουρητικές ιδιότητες και μάλιστα σημαντικές.

Το οξύμελι (ξιδόμελο) είναι από τα κύρια ροφήματα που η Ιατρική του Ιπποκράτη επιτρέπει και συνιστά να δίνεται σε άτομα με οξέα νοσήματα. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, επιτρέπει και τη χορήγηση κρασιού, αραιωμένου με νερό. Είναι αποχρεμπτικό και διευκολύνει την αναπνοή. Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις που αντί να ανεβάζει τα πτύελα ώστε να αποβληθούν, τα κάνει γλοιώδη και δυσκολεύει την κατάσταση.

Πρόληψη

Ασπίδα η διατροφή για σοβαρές ασθένειες

Το κόκκινο κρέας συμβάλλει στα καρδιαγγειακά και στον καρκίνο. Το κρεμμύδι κάνει καλό στα μάτια. Το πράσο είναι θερμαντικό.

Η ρίγανη βοηθά τη λειτουργία της χολής

Αρχαία και σύγχρονη Ιατρική συμπίπτουν στις παρατηρήσεις για τη σχέση τροφών με την υγεία.

Ο Ιπποκράτης και ο Γαληνός περιγράφουν λεπτομερώς τη δράση τους στην υγεία, ενώ και οι σύγχρονοι γιατροί συνδέουν την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών με πρόληψη σοβαρών ασθενειών, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο καρκίνος.

Η σύγχρονη Ιατρική αναδεικνύει τον ρόλο της διατροφής στην πρόληψη:

Το κόκκινο κρέας συμβάλλει στα καρδιαγγειακά και στον καρκίνο, ενώ αυξάνει και τη χοληστερόλη, η οποία οδηγεί σε νεφρική βλάβη. Σνακ, γλυκά, ζάχαρη και λιπαρά απορρυθμίζουν το σάκχαρο, οδηγώντας σε καρδιαγγειακά, νεφρική νόσο και αρτηριοσκλήρυνση. Αν σε αυτά προστεθεί η κατανάλωση λιπαρών και αλατιού, οδηγούμαστε στο μεταβολικό σύνδρομο.

Φρέσκα φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης προστατεύουν από τα παραπάνω, καθώς και από την αύξηση της ομοκυστεΐνης, η οποία αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Το αλκοόλ είναι η δεύτερη καρκινογόνος ουσία μετά τον καπνό.

Τα κουκκιά – σημειώνει – ο Ιπποκράτης είναι θρεπτικά, αλλά προκαλούν δυσκοιλιότητα.

Τα μπιζέλια είναι περισσότερο υπακτικά, όπως επίσης τα λαθούρια και τα φασόλια.

Τα άσπρα ρεβίθια είναι υπακτικά, διουρητικά και θρεπτικά. Το σκόρδο είναι θερμαντικό, υπακτικό και διουρητικό. Ωφελεί το σώμα, βλάπτει τα μάτια και η δράση του εξασθενίζει με το βράσιμο. Το κρεμμύδι κάνει καλό στα μάτια, αλλά βλάπτει το σώμα, το οποίο θερμαίνει και ξηραίνει.

Το πράσο είναι θερμαντικό, υπακτικό και διουρητικό. Υγραίνει, σταματά τις ξινίλες και είναι καλό να τρώγεται προς το τέλος του γεύματος. Το ράπανο διαλύει το φλέγμα με την καυστικότητά του, είναι θερμαντικό, αλλά και δύσπεπτο. Το μαρούλι είναι δροσιστικό, αλλά προκαλεί αδυναμία στο σώμα.

Το σέλινο είναι διουρητικό. Η φρέσκια αντράκλα (γλιστρίδα) δροσίζει και ως τουρσί θερμαίνει.

Η τσουκνίδα έχει καθαρτική δράση. Το βλίτο διευκολύνει τις κενώσεις. Η ρίγανη θερμαίνει και βοηθά τη λειτουργία της χολής. Το θυμάρι είναι θερμαντικό, υπακτικό και διουρητικό.

Ο Γαληνός αναφέρει ότι το ρύζι σταματάει τη διάρροια και οι φακές διευκολύνουν τις κενώσεις. Αν βραστούν δεύτερη φορά, ξηραίνουν τα ρεύματα της κοιλιάς. Το σουσάμι χορταίνει γρήγορα, η πέψη γίνεται αργά και η τροφή που δίνει στο σώμα είναι λιπαρή. Το πεπόνι είναι διουρητικό και υπακτικό και καθαρίζει το δέρμα. Τα αγγούρια είναι διουρητικά, ενώ τα σύκα έχουν αξιόλογη καθαρτήρια ιδιότητα.

«Περί διαίτης»

Τι πρέπει να τρώνε οι παχύσαρκοι

Ειδική δίαιτα για τους παχύσαρκους είχε περιλάβει ο Ιπποκράτης στο «Περί διαίτης υγιεινής» έργο του.

Για τους παχύσαρκους, ο πατέρας της Ιατρικής ανέφερε χαρακτηριστικά: «Πρέπει δε, οι μεν παχύσαρκοι να βαδίζουν ταχύτερα, οι δε λεπτοί ησυχότερα». Για την εργασία και τη διατροφή γράφει:

«Οι παχείς και όσοι θέλουν να γίνουν λεπτοί, πρέπει όλες τις ταλαιπωρίες (εργασία, οδοιπορία) να τις κάνουν όσο είναι νηστικοί. Να τρώνε ενώ ακόμη είναι λαχανιασμένοι από τον κόπο και χωρίς να δροσιστούν πρώτα και αφού προηγουμένως έχουν πιει νερωμένο κρασί και όχι πολύ δροσερό.

Καρυκεύματα

Τα φαγητά να τα παρασκευάζουν με σουσάμια ή με καρυκεύματα και με τον ίδιο τρόπο και τα άλλα κι ας είναι πιο λιπαρά, διότι έτσι θα χορτάσουν με λιγότερο φαγητό! Και να τρώνε μία φορά την ημέρα και να μην κάνουν λουτρό, να κοιμούνται σε σκληρό κρεβάτι και να περπατούν ελαφρά ντυμένοι, όσο πιο πολύ γίνεται».

Ο Ιπποκράτης έδινε έμφαση και στις καθάρσεις, οι οποίες είχαν τη θεωρητική τους στήριξη στη χυμοπαθολογία, δηλαδή την πύκνωση και αραίωση τεσσάρων χυμών του ανθρώπου (αίμα, φλέγμα, κίτρινη χολή και μαύρη χολή).